Badanie ADOS-2 (Obserwacja pacjenta)
• Co to jest: To profesjonalny test, wielowymiarowy test psychologiczny umożliwiający zweryfikowanie, czy dana osoba ma cechy spektrum autyzmu.
• Jak wygląda badanie: Trwa od 60 do 90 minut. Wygląda jak naturalne spotkanie, ale psycholog specjalnie aranżuje różne sytuacje, zabawy, aktywności wymagające współpracy lub rozmawia.
• U dzieci: Badanie to głównie wspólna zabawa, układanie klocków czy oglądanie obrazków.
• U dorosłych i młodzieży: To swobodna rozmowa na codzienne tematy (np. o pracy, szkole, relacjach).
• Co jest oceniane: Psycholog nie sprawdza umiejętności, wiedzy ani inteligencji. Obserwuje jedynie, jak pacjent rozmawia, komunikuje się, jak reaguje na drugiego człowieka, na zmiany, jak pokazuje emocje oraz jak gestykuluje.
ADOS – 2 to jedno z najczęściej stosowanych narzędzi diagnostycznych do oceny zaburzeń ze spektrum autyzmu (ASD) u dzieci, młodzieży i dorosłych. Jest uznawany jako „złoty standard” diagnozy autyzmu w tym zespołu Aspergera, ocenia stopień nasilenia objawów.
Badanie ADI-R (Wywiad z bliskimi)
• Co to jest: To bardzo szczegółowa rozmowa, wywiad o całym życiu i rozwoju pacjenta. Pozwala na dokładną analizę jego dorastania i zachowań.
• Z kim rozmawia psycholog: Wywiad przeprowadza się z rodzicem lub opiekunem – kimś, kto doskonale zna pacjenta od jego narodzin do teraz. Sam pacjent nie musi brać w tym udziału.
• Jak wygląda badanie: To długa i dokładna rozmowa, która trwa zazwyczaj od 2,5 do 3 godzin.
• O co pyta specjalista: Pyta o to, jak pacjent rozwijał się w dzieciństwie, jak uczył się mówić, jak bawił się z innymi oraz jakie ma nawyki lub nietypowe zainteresowania.
ADI-R to szczegółowa rozmowa prowadzona według przygotowanego wcześniej planu pytań opracowany specjalnie do diagnozowania zaburzeń ze spektrum autyzmu (ASD) u dzieci, młodzieży i dorosłych. Test jest uważany za jedno z najbardziej niezawodnych i dokładnych narzędzi diagnostycznych w tej dziedzinie.
Podsumowanie: ADOS-2 to obserwacja samego pacjenta w działaniu, a ADI-R to rozmowa z jego rodzicem o przeszłości. Te dwa badania połączone razem dają lekarzom najpewniejszy i pełny obraz diagnozy.
ASRS (Autism Spectrum Rating Scales)
ASRS jest narzędziem o charakterze przesiewowym, wykorzystywanym do wczesnej identyfikacji cech ze spektrum autyzmu. Może być stosowany, gdy pojawia się podejrzenie, że dziecko przejawia objawy zaburzeń ze spektrum autyzmu, aby określić, czy potrzebna jest szersza diagnoza kliniczna. Narzędzie przeznaczone jest dla dzieci w wieku od 2 do 18 lat i wypełniają je osoby dobrze znające dziecko – rodzice, opiekunowie lub nauczyciele. Uzyskane wyniki wspierają proces podejmowania decyzji diagnostycznych oraz planowania odpowiedniej terapii dla dziecka.
Conners-3
To narzędzie umożliwiające diagnozowanie ADHD i zaburzeń współistniejących.
Kwestionariusz CONNERS możemy wykorzystać do badania dzieci i młodzieży w wieku od 6-18 roku życia. Ocenia ono funkcjonowanie dziecka w wielu wymiarach, takich jak nieuwaga, nadaktywność, impulsywność oraz relacje z otoczeniem.
Samo wykonanie testu nie stanowi o postawieniu rozpoznania, jest jednym z głównych narzędzi w procesie diagnostycznym ADHD.